VTA Topic Brief 02 được biên soạn nhằm hệ thống hóa những nội dung đã được phát triển trong chủ đề, kết nối các bài nhận định với góc nhìn của chuyên gia và ý kiến trao đổi từ thực tiễn.
Từ quyền chỉ định đến năng lực lựa chọn người giải quyết tranh chấp
Trong tố tụng trọng tài, quyền tham gia lựa chọn trọng tài viên là một trong những đặc điểm quan trọng của cơ chế giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, có quyền lựa chọn không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã có đủ thông tin, tiêu chí và năng lực để đưa ra một quyết định phù hợp.
Khi tranh chấp phát sinh, việc lựa chọn trọng tài viên thường diễn ra trong bối cảnh thời gian có hạn, thông tin về ứng viên chưa đầy đủ và những kỳ vọng nhất định về kết quả vụ việc. Danh tiếng, kinh nghiệm chuyên môn hoặc sự giới thiệu của luật sư có thể là những căn cứ tham khảo hữu ích, nhưng liệu chúng đã đủ để xác định ai là người phù hợp với một tranh chấp cụ thể?
Từ câu hỏi đó, VTA triển khai chủ đề thảo luận “Lựa chọn trọng tài viên là một quyền tố tụng hay một trách nhiệm chiến lược?”, tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ: yêu cầu của vụ tranh chấp, cơ sở thông tin để đánh giá ứng viên, giới hạn của lựa chọn chiến lược và trách nhiệm duy trì tính độc lập, vô tư của trọng tài viên.
VTA Topic Brief 02 được biên soạn nhằm hệ thống hóa những nội dung đã được phát triển trong chủ đề, kết nối các bài nhận định với góc nhìn của chuyên gia và ý kiến trao đổi từ thực tiễn.
Nội dung chính của ấn phẩm
Ấn phẩm gồm một bài dẫn nhập, bốn bài nhận định, ba góc nhìn chuyên gia và hai commentary, được tổ chức thành các phần nội dung chính:
Bốn hướng nhận định về lựa chọn trọng tài viên
Phân tích sự khác biệt giữa danh tiếng và mức độ phù hợp với vụ tranh chấp; những căn cứ mà doanh nghiệp và luật sư sử dụng khi đánh giá ứng viên; ranh giới giữa lựa chọn chiến lược và kỳ vọng về một trọng tài viên “có lợi”; cùng những điều kiện cần thiết từ hệ sinh thái trọng tài để việc lựa chọn có cơ sở hơn.
Ba góc nhìn từ thực tiễn hành nghề
Ấn phẩm tổng hợp quan điểm của LS. Phạm Việt Tuấn, LS. Hoàng Văn Tài và TS. LS. Nguyễn Thị Thu Hiền, tập trung vào sự tham gia thực chất của doanh nghiệp trong quá trình lựa chọn, việc đưa ra khuyến nghị khi thông tin về ứng viên có giới hạn, và nguyên tắc trọng tài viên không đại diện cho bên đã lựa chọn mình.
Hai commentary mở rộng đối thoại
Ý kiến của LS. Võ Ngọc Thanh và TS. Vũ Kim Hạnh Dung bổ sung cách tiếp cận từ yêu cầu thực tế của tranh chấp và việc xác lập những tiêu chí cần thiết trước khi đánh giá ứng viên.
Tổng hợp biên tập và khung gợi ý thực hành
Từ các nội dung thảo luận, VTA hệ thống hóa những vấn đề có tính kết nối và đề xuất một khung câu hỏi tham khảo để doanh nghiệp, luật sư cùng xem xét trước khi đưa ra quyết định lựa chọn trọng tài viên.
Từ quyền lựa chọn đến một quyết định có trách nhiệm
Một trong những vấn đề xuyên suốt ấn phẩm là sự cần thiết phải phân biệt giữa lựa chọn một trọng tài viên phù hợp và tìm kiếm một người được kỳ vọng sẽ ủng hộ quan điểm của bên chỉ định.
Quyền lựa chọn cho phép các bên cân nhắc năng lực chuyên môn, kinh nghiệm và những điều kiện cần thiết để giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, người được lựa chọn vẫn phải thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập và vô tư.
Theo cách tiếp cận này, chất lượng của quyết định không chỉ được đánh giá qua tên tuổi của ứng viên, mà còn qua khả năng xác định đúng yêu cầu vụ việc, sử dụng thông tin có căn cứ, nhận diện những giới hạn chưa chắc chắn và tôn trọng các chuẩn mực nghề nghiệp.
Đây cũng là vấn đề liên quan đến nhiều chủ thể: doanh nghiệp với vai trò người ra quyết định, luật sư với trách nhiệm tư vấn, trọng tài viên với nghĩa vụ nghề nghiệp, và các tổ chức trọng tài trong việc tạo điều kiện để các bên tiếp cận thông tin phù hợp.
Một tài liệu tham khảo cho đối thoại và thực hành
VTA Topic Brief 02 hướng đến doanh nghiệp, đội ngũ pháp chế, luật sư, trọng tài viên và những người quan tâm đến cơ chế giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại.
Bên cạnh việc hệ thống hóa các góc nhìn đã được công bố, ấn phẩm cung cấp một khung trao đổi thực hành gồm các bước: nhận diện đặc điểm tranh chấp, xác định tiêu chí lựa chọn, xem xét thông tin về ứng viên, đánh giá điều kiện tham gia, so sánh phương án và đưa ra quyết định.
Khung nội dung này không nhằm đưa ra một công thức lựa chọn áp dụng cho mọi vụ tranh chấp, mà gợi mở cách tiếp cận có hệ thống, giúp doanh nghiệp và luật sư làm rõ những căn cứ đứng sau quyết định của mình.
Thông qua chuỗi VTA Topic Brief, VTA tiếp tục phát triển các chủ đề Đối thoại Trọng tài thành những tài liệu tổng hợp có thể tham khảo lâu dài, góp phần kết nối tri thức chuyên môn với những vấn đề đặt ra trong thực tiễn giải quyết tranh chấp.
THÔNG TIN ẤN PHẨM
- Tên ấn phẩm: VTA Topic Brief 02 – Lựa chọn trọng tài viên là một quyền tố tụng hay một trách nhiệm chiến lược?
- Phụ đề: Từ quyền chỉ định đến năng lực lựa chọn người giải quyết tranh chấp
- Đơn vị biên soạn: Trung tâm Trọng tài Thương nhân Việt Nam (VTA)
- Chuyên mục: Đối thoại Trọng tài – Ấn phẩm trọng tài
- Thời điểm phát hành: Tháng 11 năm 2026
- Định dạng: Tài liệu điện tử (PDF)
Đọc và tải ấn phẩm VTA Topic Brief 02 tại liên kết đính kèm bên dưới.
Lưu ý: Ấn phẩm là tài liệu tổng hợp và biên tập phục vụ mục đích tham khảo, trao đổi chuyên môn. Các phần tổng hợp của VTA không thay thế quan điểm đầy đủ của từng tác giả hoặc ý kiến tư vấn pháp lý đối với một vụ việc cụ thể.
