EN
Người sử dụng kỳ vọng điều gì ở trọng tài quốc tế? Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết tranh chấp? Trí tuệ nhân tạo đang mở ra cơ hội và đặt ra thách thức gì cho hoạt động trọng tài? Báo cáo Khảo sát Trọng tài Quốc tế 2025 cung cấp dữ liệu và góc nhìn thực tiễn để tiếp cận những câu hỏi này.
Trong chuyên mục Ấn phẩm tuyển chọn, Trung tâm Trọng tài Thương nhân Việt Nam (VTA) trân trọng giới thiệu báo cáo “2025 International Arbitration Survey – The path forward: Realities and opportunities in arbitration”, do School of International Arbitration thuộc Queen Mary University of London thực hiện với sự hợp tác của hãng luật White & Case.
Báo cáo được xây dựng từ 2.402 phản hồi khảo sát và 117 cuộc phỏng vấn, ghi nhận ý kiến của nhiều nhóm tham gia hoạt động trọng tài quốc tế, gồm luật sư, trọng tài viên, pháp chế doanh nghiệp, đại diện tổ chức trọng tài, học giả và các chuyên gia liên quan. Sự kết hợp giữa dữ liệu định lượng và phỏng vấn chuyên sâu giúp làm rõ cả xu hướng lựa chọn lẫn những trải nghiệm trong thực tiễn.
Những nội dung đáng chú ý
Lựa chọn trọng tài và thực tiễn thi hành phán quyết
Báo cáo khảo sát lý do và xu hướng lựa chọn trọng tài để giải quyết tranh chấp xuyên biên giới, địa điểm pháp lý của trọng tài được ưu tiên, các bộ quy tắc được lựa chọn và trải nghiệm thi hành phán quyết. Trong số người trả lời, 87% ưu tiên trọng tài quốc tế, sử dụng độc lập hoặc kết hợp với các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế.
Các kết quả cũng cho thấy cần nhìn nhận lựa chọn trọng tài trong mối liên hệ với hệ thống pháp luật, sự hỗ trợ của tòa án và khả năng thi hành phán quyết.
Hiệu quả giải quyết tranh chấp và cách tổ chức tố tụng
Một trọng tâm của khảo sát là những hành vi và cách thức làm việc có thể ảnh hưởng đến hiệu quả tố tụng. Báo cáo ghi nhận các quan ngại về cách tiếp cận đối đầu của luật sư, việc thiếu chủ động trong quản lý vụ việc của hội đồng trọng tài và việc triển khai công việc pháp lý quá mức cần thiết.
Các cơ chế như thủ tục rút gọn và giải quyết sớm những yêu cầu hoặc lập luận phản đối rõ ràng không có cơ sở được xem xét như những công cụ nâng cao hiệu quả. Đồng thời, báo cáo nhấn mạnh yêu cầu cân bằng giữa tốc độ giải quyết và sự công bằng về thủ tục.
Lợi ích công, tính bảo mật và tính minh bạch
Khi tranh chấp có liên quan đến môi trường, quyền con người hoặc trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, trọng tài có thể đứng trước những yêu cầu khác nhau về bảo mật và minh bạch.
Báo cáo phân tích cách cộng đồng trọng tài nhìn nhận sự cân bằng này, cùng những vấn đề như khả năng công bố phán quyết đã lược bỏ thông tin nhận diện và giới hạn thẩm quyền của hội đồng trọng tài đối với bên thứ ba.
Trí tuệ nhân tạo trong hoạt động trọng tài
AI được xem xét qua các ứng dụng như nghiên cứu pháp lý, phân tích dữ liệu, rà soát tài liệu và hỗ trợ soạn thảo. Bên cạnh kỳ vọng tiết kiệm thời gian và chi phí, người tham gia khảo sát cũng bày tỏ quan ngại về độ chính xác, thiên lệch và bảo mật thông tin.
Một điểm đáng chú ý là sự phân biệt giữa việc sử dụng AI để hỗ trợ công việc hành chính, thủ tục và việc sử dụng AI cho những nhiệm vụ đòi hỏi đánh giá, phán đoán của trọng tài viên.
Giá trị tham khảo đối với độc giả Việt Nam
Đối với doanh nghiệp, báo cáo cung cấp thêm cơ sở để cân nhắc phương thức giải quyết tranh chấp và trao đổi với đơn vị tư vấn khi xây dựng thỏa thuận trọng tài hoặc chuẩn bị tham gia tố tụng.
Đối với trọng tài viên, luật sư và các tổ chức trọng tài, tài liệu gợi mở những vấn đề thực tiễn về quản lý vụ việc, kiểm soát thời gian và chi phí, ứng dụng công nghệ và đáp ứng kỳ vọng của người sử dụng. Đây cũng là nguồn tham khảo hữu ích cho hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và tìm hiểu xu hướng trọng tài quốc tế.
Khi đọc, cần đặt các kết quả trong phạm vi và cơ cấu mẫu khảo sát. Những tỷ lệ và lựa chọn được ghi nhận phản ánh ý kiến của người tham gia, không trực tiếp đại diện cho toàn bộ thị trường trọng tài hoặc thực tiễn riêng tại Việt Nam.
Thông tin tài liệu
- Tên gốc: 2025 International Arbitration Survey – The path forward: Realities and opportunities in arbitration
- Đơn vị thực hiện: School of International Arbitration, Queen Mary University of London.
- Đơn vị hợp tác: White & Case LLP.
- Năm công bố: 2025.
- Ngôn ngữ: Tiếng Anh.
- Loại tài liệu: Báo cáo nghiên cứu, khảo sát quốc tế.
Bạn có thể nhấn Download để xem tài liệu chi tiết.
VTA tuyển chọn và giới thiệu tài liệu nhằm hỗ trợ tiếp cận nguồn tri thức về trọng tài quốc tế. Nội dung nghiên cứu và các kết luận trong báo cáo thuộc về đơn vị thực hiện.
