EN
Thực tiễn thị trường cho thấy rủi ro pháp lý không chỉ được nhận diện khi tranh chấp đã phát sinh, mà tồn tại ngay từ thời điểm xác lập và trong suốt quá trình thực hiện quan hệ hợp đồng. Một thế hệ doanh nghiệp mới đang hình thành với tư duy coi quản trị pháp lý là bộ phận không tách rời của chiến lược phát triển, được tích hợp xuyên suốt hoạt động kinh doanh. Trong bối cảnh đó, việc chủ động lựa chọn cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp là một phần cốt lõi của quản trị rủi ro, góp phần bảo đảm quyền tự do kinh doanh và củng cố tính ổn định, nhất quán của môi trường pháp lý.
Niềm tin thị trường không được quyết định bởi những ưu đãi ngắn hạn, mà bởi mức độ ổn định và khả năng dự báo của môi trường pháp lý. Khi quyền sở hữu, quyền tự do kinh doanh và quyền được bảo vệ khi phát sinh tranh chấp được bảo đảm nhất quán, minh bạch và được thực thi trên thực tế, thị trường mới có nền tảng để phát triển bền vững. Củng cố các thiết chế pháp lý độc lập, chuyên nghiệp và vận hành theo chuẩn mực quốc tế vì thế là điều kiện cốt lõi để duy trì sự ổn định dài hạn.
Trong nền kinh tế thị trường, trọng tài thương mại không chỉ là một phương thức giải quyết tranh chấp, mà ngày càng khẳng định vai trò là cấu phần quan trọng của hệ thống quản trị pháp lý. Việc doanh nghiệp phát huy quyền lựa chọn cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp thể hiện sự chủ động và trách nhiệm đối với hoạt động kinh doanh của mình. Trên nền tảng đó, kỷ luật thị trường được củng cố thông qua sự tôn trọng thỏa thuận và khả năng thực thi cam kết. Với nguyên tắc tự định đoạt của các bên, cùng với tính độc lập, khách quan của trọng tài viên và giá trị chung thẩm của phán quyết, trọng tài thương mại tạo nên một cơ chế giải quyết tranh chấp bảo đảm tính công bằng và hiệu quả.
Vị thế của trọng tài thương mại được xác lập và củng cố trên nền tảng chuẩn mực pháp lý, trách nhiệm nghề nghiệp và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp. Sứ mệnh của Trung tâm Trọng tài Thương nhân Việt Nam (VTA) là kiến tạo và duy trì một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, với sự trân trọng, chuẩn mực và trách nhiệm. VTA theo đuổi hệ giá trị “RAPID” – Respect (Trân trọng), Alternative (Thay thế), Prestige (Trung tín), Intelligence (Trí tuệ) và Dedication (Tận tâm) – như một cam kết xuyên suốt trong mọi hoạt động, đặc biệt trong tố tụng trọng tài.
Chất lượng của cơ chế trọng tài thương mại trước hết được quyết định bởi năng lực chuyên môn và đạo đức của các trọng tài viên – những người trực tiếp giải quyết tranh chấp và ban hành phán quyết. Vì vậy, trọng tài cần được xác tín là một nghề chuyên nghiệp, đòi hỏi quá trình đầu tư nghiêm túc về chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và năng lực giải quyết tranh chấp, cùng sự độc lập, khách quan và liêm chính.
Sự tin chọn của các bên tranh chấp không tự nhiên hình thành, mà được bồi đắp qua quá trình rèn luyện và thực hành nghề nghiệp nhất quán. Việc chủ động phát triển năng lực và gắn bó với đời sống chuyên môn của cộng đồng vì thế trở thành yêu cầu tự thân đối với mỗi trọng tài viên.
VTA tôn trọng quyền tự định đoạt của các bên. Trên cơ sở này, trọng tài viên thuộc danh sách của các trung tâm trọng tài khác có thể được tin chọn để giải quyết tranh chấp tại VTA; đồng thời trọng tài viên thuộc danh sách của VTA cũng có thể được tin chọn tham gia các Hội đồng trọng tài tại các trung tâm trong nước và khu vực. Việc bảo đảm cơ chế chỉ định trọng tài viên minh bạch và tôn trọng sự lựa chọn của các bên sẽ góp phần nâng cao chất lượng của trọng tài thương mại Việt Nam và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
Bước vào năm 2026, VTA tiếp tục kiên định mục tiêu phát triển thành một thiết chế pháp lý trung lập, có trách nhiệm, thấu hiểu thị trường và đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong hành trình phát triển bền vững. Trong bối cảnh môi trường kinh doanh đang thay đổi nhanh chóng, yêu cầu về sự linh hoạt, minh bạch và tin cậy trong giải quyết tranh chấp càng trở nên rõ nét.
VTA không ngừng hoàn thiện quy trình tố tụng trọng tài, nâng cao năng lực quản trị và bảo đảm phán quyết được ban hành phản ánh tinh thần tôn trọng quyền tự định đoạt của các bên, minh bạch và hiệu quả. Đồng thời, VTA cam kết đồng hành cùng các trung tâm trọng tài và cộng đồng trọng tài viên trong việc thúc đẩy phương thức giải quyết tranh chấp thay thế (ADR), góp phần xây dựng môi trường pháp lý ổn định, tin cậy và hội nhập.
Nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự tin tưởng và đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, các trọng tài viên và luật sư. VTA sẽ tiếp tục cùng Quý vị tạo dựng niềm tin pháp lý – nền tảng cho sự ổn định và phát triển bền vững.
Kính chúc Quý vị một năm mới Bình an – Vững vàng – Thịnh vượng.
Phạm Xuân Sang
Chủ tịch
Trung tâm Trọng tài Thương nhân Việt Nam (VTA)
____
Điều khoản trọng tài mẫu (Model Arbitration Clause) của VTA: “Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại Trung tâm Trọng tài Thương nhân Việt Nam (VTA) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này”. “Any dispute arising out of or in relation with this contract shall be resolved by arbitration at the Vietnam Traders Arbitration Centre (VTA) in accordance with its Rules of Arbitration”.
Trung tâm Trọng tài Thương nhân Việt Nam (VTA) là cơ quan tổ chức, điều phối hoạt động giải quyết tranh chấp trong kinh doanh bằng trọng tài quy chế, với thẩm quyền giải quyết các tranh chấp: (i) Tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động thương mại; (ii) tranh chấp giữa các bên trong đó có ít nhất một bên có hoạt động thương mại; (iii) tranh chấp giữa các bên mà pháp luật quy định giải quyết bằng Trọng tài.
