EN
Ban Biên tập trân trọng giới thiệu toàn văn nội dung buổi phỏng vấn dưới đây – một hành trình từ cái duyên ban đầu đến khát vọng kết nối cộng đồng chuyên gia pháp lý và trọng tài viên trẻ xuyên biên giới.
___________
Giới thiệu:
Chào các bạn, một lời chào ấm áp gửi đến tất cả! Cảm ơn các bạn đã cùng chúng tôi trong tập thứ ba của talk show “Bạn Hỏi, NextGen VTA Trả Lời.”
Talkshow “Bạn Hỏi, NextGen VTA Trả Lời” là một sáng kiến được NextGen VTA khởi xướng. Chương trình nhằm mục đích giới thiệu cộng đồng NextGen VTA đến với các bạn trẻ có cùng đam mê với lĩnh vực pháp luật và trọng tài thương mại.
Hôm nay, chúng ta rất vinh dự được chào đón một vị khách đặc biệt — chị Xiaomin, đồng Chủ tịch của Hội đồng NextGen VTA. Trong tập này, chúng ta sẽ cùng lắng nghe câu chuyện đằng sau quyết định nhận lời làm đồng Chủ tịch, những kỳ vọng của chị với NextGen VTA tại Trung Quốc, và cách mà cộng đồng đang phát triển này có thể tiếp sức cho các luật sư trẻ vươn xa hơn nữa.
Hãy cùng bắt đầu nào!
Câu chuyện của khách mời
Chị Xiaomin, cảm ơn chị đã tham gia chương trình hôm nay. Mở đầu buổi trò chuyện, chị có thể chia sẻ với chúng tôi hành trình nào đã đưa chị đến với nghề luật không? Có một khoảnh khắc hay ai đó đã truyền cảm hứng cho chị không?
Xiaomin: Câu hỏi của bạn làm tôi nhớ lại những ngày còn học trung học.
Từ hồi đó, tôi đã muốn trở thành một luật sư, phần lớn là nhờ bố tôi. Ông từng nói rằng ước mơ của mình là trở thành bác sĩ hoặc luật sư. Từ hồi đó, tôi đã muốn trở thành một luật sư, phần lớn là nhờ bố tôi. Ông từng nói rằng ước mơ của mình là trở thành bác sĩ hoặc luật sư. Cuối cùng ông ấy đã học tại trường y tốt nhất trong khu vực, nhưng vẫn luôn nói rằng ông tiếc nuối vì đã không theo đuổi ước mơ làm luật sư.
Vì thế, đến khi thi đại học, tôi đã quyết tâm chọn ngành luật, dù thú thật là tôi cũng học khá tốt môn lý và toán. Sau đó, tôi đỗ vào Đại học Chính trị và Pháp luật Trung Quốc, ngôi trường được xem là hàng đầu trong ngành luật ở Trung Quốc. Ở đó, tôi có dịp gặp Giáo sư Luo Xiang, người dạy tôi môn Luật Hình sự. Hồi còn học, tôi thực sự là một fan “bự” của thầy ấy. Thầy là một trong những học giả hàng đầu về Luật Hình sự ở Trung Quốc, nổi tiếng không chỉ vì những ý tưởng sâu sắc mà còn bởi phong cách hài hước.
Chính thầy là người đã dạy tôi rằng, mỗi luật sư đều cần có một niềm tin dẫn đường — một niềm tin có thể vực mình dậy khỏi những giai đoạn khó khăn.
MC: Một câu chuyện rất thú vị.
Đó là câu chuyện truyền cảm hứng khi ước mơ của cha mẹ hoặc một vị giáo sư giỏi có thể định hướng cho con đường sự nghiệp của chúng ta. Giờ chúng ta sẽ chuyển sang câu hỏi tiếp theo.
MC: Chị là một phần của thế hệ luật sư trẻ đang lên ở Trung Quốc – đa ngôn ngữ, tư duy toàn cầu và thành thạo công nghệ số.
Theo chị, điều gì khiến thế hệ của chị thực sự khác biệt so với những thế hệ trước?
Xiaomin:
Đó là một câu hỏi rất thú vị.
So với các thế hệ đi trước, tôi nghĩ điểm khác biệt lớn nhất của chúng tôi nằm ở cách chúng tôi tiếp cận và khai thác kiến thức pháp lý.
Nhiều luật sư và thẩm phán thế hệ trước mà tôi rất kính trọng đã phải dành rất nhiều thời gian và công sức chỉ để tìm được thông tin pháp luật cơ bản. Khi đó, việc nghiên cứu đồng nghĩa với hàng giờ đồng hồ trong thư viện, lật từng cuốn sách dày cộp hoặc phải chờ đợi nhiều ngày để có được tài liệu chính thức.
Còn với thế hệ của chúng tôi, nhờ sự hỗ trợ của công cụ kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo, chúng tôi có thể tiếp cận nguồn tài nguyên khổng lồ chỉ trong tích tắc. Nội dung cơ bản có thể không thay đổi nhiều, nhưng tốc độ, sự tiện lợi và quy mô mà chúng tôi có thể tiếp thu đã thay đổi hoàn toàn. Tuy nhiên, việc có thể tiếp cận thông tin nhanh hơn không có nghĩa là chúng tôi ít phải đối mặt với khó khăn hơn.
Thực tế, khối lượng thông tin khổng lồ ngày nay đòi hỏi chúng tôi phải có kỹ năng sàng lọc rất cẩn thận – đâu là nguồn đáng tin cậy và đâu không phải. Với các luật sư trẻ, bây giờ không chỉ là làm việc chăm chỉ mà còn là làm việc thông minh, giữ tư duy phản biện và rèn luyện kỹ năng chọn lọc, đánh giá thông tin.
MC: Một chia sẻ rất sâu sắc – và hoàn toàn đúng.
Dù thế hệ của chị có nhiều công cụ trong tay hơn, nhưng vẫn cần kỷ luật và tư duy phản biện để sử dụng chúng một cách hiệu quả
Vai trò Đồng Chủ tịch
MC: Giờ thì hãy nói về điều thể hiện tinh thần ấy trong thực tế: vai trò của chị với tư cách là đồng Chủ tịch Hội đồng NextGen VTA.
Điều gì đã thu hút chị đến với cộng đồng này? Và chị đã bước vào vị trí lãnh đạo quan trọng ấy như thế nào?
Xiaomin:
Tôi hoàn toàn ủng hộ ý tưởng của NextGen VTA – đó là nơi kết nối, phát triển và truyền cảm hứng cho các luật sư trẻ trong lĩnh vực pháp luật và trọng tài thương mại.
Hiện tại, tôi đang là Phó Giám đốc Ủy ban Phát triển Thanh niên của chi nhánh Tahota ở Hải Khẩu, nên tôi rất hiểu giá trị của những nền tảng như thế này.
Khi còn là một luật sư trẻ, tôi đã thực sự trân trọng việc được tham gia vào những cộng đồng tương tự.
Những hiểu biết mà bạn nhận được từ đó luôn mới mẻ, thực tế và gắn liền với công việc hàng ngày. Việc tham gia các sự kiện hay chương trình đào tạo dành riêng cho luật sư trẻ có thể tạo bước đà rất lớn cho sự nghiệp.
Vì thế, khi VTA đề nghị tôi làm đồng Chủ tịch của NextGen VTA, tôi đã đồng ý ngay mà không chút do dự. Thành thật mà nói, tôi rất vinh dự khi có cơ hội cùng xây dựng một nền tảng giúp thế hệ luật sư trẻ không chỉ có tri thức, mà còn có sự tự tin, sự kết nối và can đảm để phát triển bản thân
MC: Ồ, vậy là chị đồng ý ngay lập tức? Không hề đắn đo chút nào luôn à?
Xiaomin: Đúng vậy! Tôi thực sự rất háo hức.
Dù lúc đó công việc ngập đầu, nhưng ngay khi nhận được lời mời từ VTA, tôi đã liên hệ ngay – tôi không muốn bỏ lỡ cơ hội này.
MC: Wow, nghe giống như tình yêu sét đánh với NextGen VTA vậy!
Với vai trò đồng Chủ tịch như thế, chị có cảm thấy nhiều khát vọng – hoặc có thể là một chút áp lực – khi dẫn dắt một cộng đồng luật sư trẻ xuyên biên giới không?
Xiaomin:
Vâng, là đồng Chủ tịch, tôi phải lo rất nhiều việc hằng ngày – như tổ chức các sự kiện, dự án, đảm bảo mọi người có đủ sự hỗ trợ và nguồn lực họ cần, cũng như duy trì sự kết nối trong cộng đồng.
Nhưng dẫn dắt một cộng đồng xuyên biên giới chắc chắn có những áp lực riêng. Một áp lực lớn là khoảng cách địa lý. Khi tôi ở Trung Quốc và làm việc với Ủy ban Phát triển Thanh niên, mọi thứ khá đơn giản – tôi chỉ cần gọi một cuộc họp trực tiếp là xong ngay.
Nhưng khi phải lên kế hoạch cho các sự kiện với nhiều quốc gia khác nhau, mọi thứ phức tạp hơn rất nhiều. Ở Trung Quốc, chúng tôi không thể dùng Google Meet, và ngay cả Zoom cũng chỉ chạy ổn trên điện thoại – giống như hôm nay, tôi đang tham gia cuộc trò chuyện này bằng điện thoại đấy, nên hy vọng đường truyền ổn định!
Nói nghiêm túc hơn, điều quan trọng nhất là tạo ra một văn hóa hòa nhập – nơi mọi người, dù đến từ đâu, cũng cảm thấy được lắng nghe và được hỗ trợ.
Đó thực sự là điều chúng tôi muốn xây dựng: một mạng lưới toàn cầu để các luật sư trẻ có thể kết nối, học hỏi và cùng nhau phát triển. Chúng tôi muốn mỗi thành viên cảm thấy họ có tiếng nói trong việc định hình tương lai của ngành luật – và họ đang là một phần của điều gì đó lớn hơn chính bản thân mình
Xu hướng Pháp luật:
MC: Đó thực sự là một tầm nhìn mang sức mạnh to lớn – tạo nên một nền tảng vượt qua biên giới và giúp mọi người thực sự cảm thấy mình thuộc về cộng đồng này.
Bây giờ, nói về sự kết nối và sự phát triển toàn cầu, tôi rất muốn nghe quan điểm của chị về cách mà các hệ thống pháp luật đang thay đổi.
Từ quan điểm của chị, pháp luật đang thay đỏi thế nào tại Trung Quốc và Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực trọng tài thương mại quốc tế.
Xiaomin:
Tôi nghĩ rằng cả Trung Quốc và Việt Nam đều đang có những bước tiến rất mạnh mẽ trong lĩnh vực trọng tài thương mại quốc tế.
Ví dụ, ở Trung Quốc, các tổ chức như CIETAC đang cập nhật quy tắc của mình để phù hợp hơn với các chuẩn mực quốc tế. Điều này hoàn toàn phù hợp với Sáng kiến Vành đai và Con đường, cùng sự gia tăng của các khoản đầu tư xuyên biên giới.
Còn ở Việt Nam, họ cũng đang thúc đẩy mạnh mẽ việc công nhận và thực thi các phán quyết trọng tài, cũng như đơn giản hóa các thủ tục pháp lý. Việt Nam đang nhanh chóng trở thành một trung tâm giải quyết tranh chấp trong khu vực.
Trên toàn cầu, xu hướng lớn là làm cho trọng tài trở nên hiệu quả hơn và thân thiện với công nghệ hơn.
Chúng ta thấy ngày càng nhiều các phiên điều trần trực tuyến, hồ sơ kỹ thuật số – tất cả những thứ giúp giảm bớt gánh nặng đi lại và giấy tờ.
Chúng ta thấy ngày càng nhiều các phiên điều trần trực tuyến, hồ sơ kỹ thuật số – tất cả những thứ giúp giảm bớt gánh nặng đi lại và giấy tờ. Bạn phải hiểu các quy tắc trọng tài mới nhất, nắm bắt được cách thực thi các phán quyết xuyên biên giới, và sẵn sàng đón nhận công nghệ mới.
Một xu hướng khác đáng chú ý là ESG – các vấn đề về môi trường, xã hội và quản trị. Đây là những yếu tố ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các vụ trọng tài, nên việc hiểu được ESG đang định hình quy trình như thế nào cũng rất quan trọng.
Nói chung, nếu bạn giữ được sự linh hoạt, nhạy bén với công nghệ và luôn có tư duy toàn cầu, bạn sẽ sẵn sàng cho một thế giới pháp luật đang thay đổi nhanh chóng.
Tiềm năng phát triển tại TQ
MC: đó là những điểm rõ ràng và khơi gợi cảm hứng để người trẻ định hướng đi tới. Và cũng rất thú vị nhưng có chút quá sức, đặt biệt đối với các luật sư trẻ trên đường tìm dấu chân của mình trong không gian đang xoay nhanh như hiện nay.
Vậy với tất cả những thay đổi đó, tôi muốn hỏi chị – chị nghĩ NextGen VTA có thể giúp các luật sư trẻ ở Trung Quốc phát triển, kết nối và bắt kịp với bức tranh pháp lý đang biến động này như thế nào?
Xiaomin:
Tôi thật sự tin rằng NextGen VTA đang ở vị thế rất tốt để giúp các luật sư trẻ Trung Quốc mở rộng tầm nhìn và bước chân vào thế giới pháp luật quốc tế.
Từ kinh nghiệm của chính mình, tôi thấy điều tạo nên sự khác biệt lớn nhất là khả năng tiếp cận – được gặp gỡ các cố vấn đã đi trước, được tiếp xúc với các vụ việc xuyên biên giới thực tế, và được kết nối với các mạng lưới vượt ra ngoài biên giới quốc gia.
Nếu NextGen VTA có thể xây dựng các chương trình cố vấn, kết nối các luật sư trẻ Trung Quốc với những chuyên gia dày dạn kinh nghiệm ở Việt Nam hay các nước Đông Nam Á khác, đó sẽ là một lợi thế rất lớn. Một bước đi quan trọng khác là tổ chức các hội thảo hay buổi chia sẻ về những chủ đề mới như ESG hay giải quyết tranh chấp dựa trên công nghệ.
Những buổi như vậy sẽ giúp các luật sư trẻ hiểu trực tiếp các xu hướng đang định hình thực tiễn toàn cầu. Và trên tất cả, sức mạnh lớn nhất chính là cộng đồng. Nếu NextGen VTA có thể xây dựng một không gian mà các luật sư trẻ Trung Quốc cảm thấy an toàn để chia sẻ khó khăn, cùng nhau ăn mừng thành công và hỗ trợ lẫn nhau, tôi tin họ sẽ không chỉ phát triển kỹ năng mà còn tự tin hơn.
Cuối cùng, tất cả là để thế hệ tiếp theo có được công cụ, kết nối và một môi trường hỗ trợ vững chắc để họ có thể phát huy hết tiềm năng của mình.
MC: Một tầm nhìn rất sâu sắc – và thật lòng mà nói, nó khiến tôi cảm thấy rất hy vọng về những gì mà cộng đồng này có thể thực hiện.
Rõ ràng, chị không chỉ hỗ trợ các luật sư trẻ mà còn đang góp phần xây dựng một điều gì đó có thể định hình tương lai của cả ngành.
Vậy trước khi chúng ta kết thúc, tôi muốn hỏi chị một câu cuối cùng. Nếu có một thông điệp hoặc một niềm tin cá nhân mà chị muốn gửi gắm tới những khán giả đang theo dõi chương trình – những người trẻ đam mê nghề luật và muốn tạo nên sự khác biệt – đó sẽ là gì?
Xiaomin:
Nếu được gửi gắm một điều, thì tôi nghĩ đó sẽ là: hãy luôn giữ sự tò mò, luôn cởi mở và luôn giữ sự tử tế.
Con đường hành nghề luật không bao giờ dễ dàng – nó đòi hỏi thời gian, kiên nhẫn và rất nhiều nỗ lực để học hỏi. Nhưng nếu bạn tiếp tục đặt câu hỏi, tiếp tục kết nối với mọi người và tin vào giá trị của những gì mình đang làm, bạn sẽ tìm được vị trí của mình.
Và đừng ngại mơ lớn một chút. Thế giới luật pháp đang thay đổi, và luôn có chỗ cho tiếng nói của các bạn trẻ, cho những ý tưởng mới, cho những góc nhìn táo bạo. Các bạn có nhiều sức mạnh để tạo ra dấu ấn hơn mình tưởng rất nhiều đấy!
MC: Cảm ơn chị Xiaomin đã cùng tham gia trò chuyện hôm nay và chia sẻ những suy nghĩ rất giá trị. Và đó cũng là phần kết cho buổi trò chuyện hôm nay
-NextGen VTA-
Điều khoản trọng tài mẫu (Model Arbitration Clause) của VTA: “Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại Trung tâm Trọng tài Thương nhân Việt Nam (VTA) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này”. “Any dispute arising out of or in relation with this contract shall be resolved by arbitration at the Vietnam Traders Arbitration Centre (VTA) in accordance with its Rules of Arbitration”.
Trung tâm Trọng tài Thương nhân Việt Nam (VTA) là cơ quan tổ chức, điều phối hoạt động giải quyết tranh chấp trong kinh doanh bằng trọng tài quy chế, với thẩm quyền giải quyết các tranh chấp: (i) Tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động thương mại; (ii) tranh chấp giữa các bên trong đó có ít nhất một bên có hoạt động thương mại; (iii) tranh chấp giữa các bên mà pháp luật quy định giải quyết bằng Trọng tài.
