EN
Mở đầu
Một bên đã nộp đơn khởi kiện. Bên kia đã gửi bản tự bảo vệ. Hội đồng Trọng tài đã được thành lập, lịch tố tụng đã được ấn định và chi phí đã bắt đầu phát sinh.
Ở thời điểm đó, liệu các bên còn có thể nói về thương lượng hoặc hòa giải?
Câu trả lời đương nhiên là có. Các bên luôn có thể tự dàn xếp tranh chấp. Nhưng câu hỏi khó hơn là: Hội đồng Trọng tài và tổ chức trọng tài có nên chủ động tạo điều kiện cho việc dàn xếp hay không? Nếu có, họ có thể đi xa đến đâu mà không làm ảnh hưởng đến tính độc lập, vô tư và khả năng thi hành của phán quyết?
Đây là vấn đề được Ủy ban Trọng tài và ADR của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) phân tích trong báo cáo Facilitating Settlement in International Arbitration, công bố năm 2023.
Thay vì tiếp tục tranh luận liệu trọng tài viên có nên hỗ trợ dàn xếp hay không, Báo cáo ICC chuyển trọng tâm sang một câu hỏi thực tế hơn: việc hỗ trợ ấy có thể được thực hiện như thế nào? Báo cáo lần lượt xem xét ba nhóm công cụ:
- Quản lý vụ việc theo cách tạo điều kiện cho dàn xếp;
- Bố trí “khoảng thời gian hòa giải” trong tiến trình trọng tài;
- Các hình thức can dự sâu hơn, như đưa ra nhận định sơ bộ hoặc chủ trì phiên thảo luận dàn xếp.
Đối với Việt Nam, giá trị của Báo cáo không nằm ở việc khuyến khích mọi vụ trọng tài phải được hòa giải. Điều đáng chú ý hơn là cách ICC xây dựng một phổ các biện pháp, từ ít can dự đến can dự sâu, đồng thời đặt ra những ranh giới cần thiết để bảo vệ quyền tự quyết của các bên và tính toàn vẹn của tố tụng.
1. Dàn xếp không phải là sự thất bại của trọng tài
Trọng tài thường được hình dung như một quy trình có điểm kết thúc là phán quyết. Khi vụ việc đã được khởi động, các bên và luật sư dễ bị cuốn vào lịch trình nộp bản trình bày, cung cấp chứng cứ, chuẩn bị nhân chứng và tham dự phiên họp giải quyết tranh chấp.
Quá trình ấy có thể dần vận hành theo quán tính. Mỗi bên đầu tư thêm thời gian và chi phí để bảo vệ lập trường của mình; khoảng cách giữa hai bên vì vậy không nhất thiết thu hẹp mà đôi khi còn trở nên lớn hơn.
Trong khi đó, nhu cầu thương mại của doanh nghiệp có thể khác với phạm vi mà một phán quyết giải quyết được.
Phán quyết có thể xác định ai đúng, ai sai và nghĩa vụ thanh toán là bao nhiêu. Nhưng phán quyết không phải lúc nào cũng có thể:
- tái cấu trúc một hợp đồng đang gặp khó khăn;
- xây dựng lại lịch thanh toán phù hợp với dòng tiền;
- điều chỉnh phạm vi hợp tác trong tương lai;
- bảo vệ một chuỗi cung ứng đang tiếp tục vận hành;
- khôi phục niềm tin giữa các đối tác;
- hoặc giải quyết đồng thời những bất đồng nằm ngoài phạm vi yêu cầu khởi kiện.
Vì vậy, việc các bên đạt được thỏa thuận sau khi trọng tài đã bắt đầu không có nghĩa quá trình trọng tài thất bại. Ngược lại, chính việc vụ việc được đặt trong một quy trình có cấu trúc, các bên phải trình bày rõ yêu cầu và chứng cứ, đôi khi giúp họ đánh giá thực tế hơn về rủi ro của mình.
Vai trò cốt lõi của Hội đồng Trọng tài vẫn là giải quyết tranh chấp và ban hành một phán quyết có giá trị thi hành. Tuy nhiên, điều đó không nhất thiết loại trừ khả năng Hội đồng tạo điều kiện để các bên tự tìm được một kết quả phù hợp hơn với lợi ích của họ.
Quy tắc Trọng tài ICC năm 2021 đã ghi nhận hướng tiếp cận này. Phụ lục IV cho phép Hội đồng Trọng tài khuyến khích các bên cân nhắc giải quyết toàn bộ hoặc một phần tranh chấp bằng thương lượng hoặc các phương thức thân thiện như hòa giải. Khi các bên và Hội đồng cùng đồng ý, Hội đồng có thể thực hiện các bước hỗ trợ dàn xếp, với điều kiện phải nỗ lực bảo đảm rằng phán quyết được ban hành sau đó vẫn có khả năng thi hành.
Điểm cân bằng nằm ở đây: trọng tài có thể tạo cơ hội cho dàn xếp, nhưng không được đánh đổi tính công bằng và an toàn của tố tụng để đạt được dàn xếp.
2. Quản lý tố tụng cũng có thể mở đường cho dàn xếp
Hỗ trợ dàn xếp không nhất thiết bắt đầu bằng việc yêu cầu các bên ngồi xuống thương lượng. Ở mức độ thận trọng nhất, Hội đồng Trọng tài có thể thiết kế và quản lý thủ tục theo cách giúp các bên hiểu rõ hơn tranh chấp, chi phí và rủi ro của mình.
Hội nghị quản lý vụ việc đầu tiên
Báo cáo ICC coi hội nghị quản lý vụ việc đầu tiên là thời điểm thích hợp để xây dựng một lịch tố tụng phù hợp với đặc điểm của vụ tranh chấp.
Ngoài luật sư đại diện, sự tham dự của pháp chế nội bộ hoặc đại diện có thẩm quyền của doanh nghiệp có thể mang lại giá trị đáng kể. Luật sư tranh tụng thường tập trung vào yêu cầu, chứng cứ và chiến lược tố tụng. Đại diện doanh nghiệp có thể nhìn thấy những vấn đề rộng hơn:
- tranh chấp ảnh hưởng thế nào đến hoạt động kinh doanh;
- quan hệ với đối tác còn cần được duy trì hay không;
- chi phí thực tế của việc tiếp tục tố tụng;
- khả năng thi hành nếu thắng kiện;
- và kết quả thương mại nào doanh nghiệp có thể chấp nhận.
Việc đại diện doanh nghiệp tham gia không có nghĩa Hội đồng phải yêu cầu các bên thương lượng ngay. Giá trị trước hết là bảo đảm những người chịu hệ quả kinh tế của tranh chấp hiểu được tiến trình đang được thiết kế và có cơ hội cân nhắc các lựa chọn khác.
Các hội nghị giữa tiến trình
Quản lý vụ việc cũng không nên chỉ diễn ra một lần ở đầu thủ tục. Theo Báo cáo ICC, các cuộc họp tiếp theo có thể được bố trí sau những cột mốc quan trọng, chẳng hạn:
- sau vòng bản trình bày đầu tiên;
- sau giai đoạn cung cấp tài liệu;
- sau khi có quyết định về một vấn đề sơ bộ;
- hoặc trước phiên họp giải quyết tranh chấp.
Tại những thời điểm này, thông tin của các bên đã đầy đủ hơn. Những điểm mạnh, điểm yếu và chi phí còn lại của vụ việc cũng trở nên rõ ràng hơn. Đây có thể là lúc thích hợp để Hội đồng hỏi liệu lịch tố tụng hiện tại còn phù hợp hay các bên có muốn dành một khoảng thời gian cho thương lượng hoặc hòa giải.
Tách vấn đề để giải quyết trước
Trong một số vụ việc, một vấn đề có ý nghĩa quyết định có thể được xem xét riêng, chẳng hạn thẩm quyền của Hội đồng hoặc trách nhiệm pháp lý của một bên.
Nếu Hội đồng xác nhận có thẩm quyền, các bên biết rằng vụ trọng tài sẽ tiếp tục. Nếu trách nhiệm đã được xác định, các bên có thể lựa chọn thương lượng về mức bồi thường thay vì tiếp tục tranh tụng toàn bộ phần còn lại.
Một quyết định từng phần vì vậy có thể làm giảm sự không chắc chắn và tạo cơ sở thực tế cho dàn xếp. Tuy nhiên, ICC cũng lưu ý rằng việc tách vấn đề không phải lúc nào cũng hiệu quả; nếu áp dụng không phù hợp, nó có thể làm thủ tục kéo dài và tốn kém hơn. Quyết định này phải được đánh giá theo từng vụ việc.
Những biện pháp trên có một đặc điểm chung: Hội đồng chưa đưa ra quan điểm về việc bên nào nên nhượng bộ và cũng chưa tham gia trực tiếp vào nội dung thương lượng. Hội đồng chỉ quản lý vụ việc để các bên có đủ thông tin và những thời điểm hợp lý nhằm tự cân nhắc khả năng dàn xếp.
3. Khoảng thời gian hòa giải không đơn giản là tạm dừng vụ kiện
Một trong những đề xuất đáng chú ý của Báo cáo là bố trí một mediation window – có thể hiểu là khoảng thời gian dành cho hòa giải – trong tiến trình trọng tài.
Cơ chế này không đồng nghĩa với việc thủ tục trọng tài đương nhiên bị đình chỉ. Hòa giải có thể diễn ra song song với một số bước tố tụng hoặc được bố trí vào khoảng trống giữa các mốc thủ tục. Việc có tạm dừng trọng tài hay không cần được quyết định dựa trên hoàn cảnh của vụ việc.
Ai nên đề xuất hòa giải
Về nguyên tắc, đề xuất có thể đến từ một hoặc các bên, Hội đồng Trọng tài hoặc tổ chức trọng tài.
Trong thực tế, một bên có thể muốn hòa giải nhưng ngại đưa ra đề nghị vì sợ bị nhìn nhận là thiếu tự tin vào lập trường của mình. Khi Hội đồng hoặc tổ chức trọng tài nêu hòa giải như một lựa chọn thủ tục thông thường, rào cản tâm lý này có thể được giảm bớt.
Tuy nhiên, việc Hội đồng nêu khả năng hòa giải không nên biến thành áp lực buộc các bên phải đồng ý. Báo cáo cho rằng nhìn chung không nên đưa một khoảng thời gian hòa giải vào lịch tố tụng nếu chưa có sự đồng thuận của tất cả các bên.
Khi nào là thời điểm thích hợp
Hòa giải quá sớm có thể thất bại vì các bên chưa hiểu rõ hồ sơ và rủi ro. Hòa giải quá muộn lại có thể khiến phần lớn chi phí đã phát sinh và lập trường của các bên đã trở nên khó thay đổi.
Một số thời điểm có thể được cân nhắc là:
- sau vòng bản trình bày đầu tiên;
- sau khi trao đổi những tài liệu quan trọng;
- sau quyết định về thẩm quyền hoặc trách nhiệm;
- hoặc trước phiên họp giải quyết tranh chấp.
Không có một thời điểm tối ưu cho mọi vụ việc. Điều quan trọng là cơ chế phải đủ linh hoạt để phản ánh diễn biến thực tế.
Có nên dừng toàn bộ tố tụng
Tạm dừng thủ tục giúp các bên tập trung vào hòa giải và tránh phát sinh thêm chi phí. Nhưng việc dừng lại cũng có thể gây bất lợi nếu hòa giải không thành công, đặc biệt khi một bên có động cơ kéo dài thời gian.
Do đó, khi thiết kế khoảng thời gian hòa giải, các bên cần làm rõ:
- thời điểm bắt đầu và kết thúc;
- những bước tố tụng nào tiếp tục;
- những thời hạn nào được lùi lại;
- cách lựa chọn hòa giải viên;
- nguyên tắc bảo mật;
- và cách khôi phục lịch tố tụng nếu không đạt được thỏa thuận.
Một “khoảng thời gian hòa giải” tốt không chỉ là một khoảng trống trong lịch. Đó là một giao thức thủ tục đủ rõ để các bên thử dàn xếp mà không làm mất kiểm soát đối với tiến trình trọng tài.
4. Hội đồng Trọng tài có nên đưa ra nhận định sơ bộ
Từ đây, Báo cáo ICC đi vào một biện pháp nhạy cảm hơn: Hội đồng Trọng tài đưa ra nhận định sơ bộ về toàn bộ hoặc một số vấn đề của vụ tranh chấp.
Nhận định sơ bộ có thể giúp các bên nhìn thấy rõ hơn cách Hội đồng đang tiếp cận hồ sơ. Một bên có thể nhận ra lập luận mà mình cho là mạnh lại chưa thuyết phục Hội đồng; bên kia có thể thấy rủi ro của việc tiếp tục phủ nhận trách nhiệm. Khoảng cách kỳ vọng được thu hẹp có thể tạo điều kiện cho dàn xếp.
Ngay cả khi các bên không đạt được thỏa thuận, việc nhận biết những vấn đề Hội đồng coi là trọng tâm cũng có thể giúp phần còn lại của thủ tục tập trung và hiệu quả hơn.
Nhưng lợi ích ấy đi kèm một rủi ro căn bản: liệu Hội đồng còn giữ được tư duy cởi mở sau khi đã bày tỏ quan điểm hay không?
Một bên có thể cho rằng Hội đồng đã định kiến trước khi nghe đầy đủ chứng cứ và lập luận. Nhận định sơ bộ cũng có thể trở thành cơ sở cho yêu cầu thay đổi trọng tài viên hoặc phản đối phán quyết sau này.
Vì vậy, Báo cáo đưa ra một số điều kiện quan trọng:
- phải có sự đồng ý rõ ràng của các bên, tốt nhất bằng văn bản;
- sự đồng ý phải được đưa ra trên cơ sở hiểu biết đầy đủ và không chịu áp lực;
- Hội đồng chỉ nên nêu quan điểm khi đã hiểu đủ vấn đề liên quan;
- phải nói rõ đây là đánh giá sơ bộ, không ràng buộc và dựa trên tài liệu hiện có;
- Hội đồng vẫn có thể thay đổi quan điểm khi nhận được thêm chứng cứ và lập luận;
- nội dung trao đổi nên được bảo vệ trong khuôn khổ thảo luận dàn xếp;
- và toàn bộ cách thức thực hiện phải hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến hiệu lực của phán quyết sau này.
Điều này cho thấy nhận định sơ bộ không nên được xem như một kỹ thuật quản lý vụ việc thông thường. Đây là một biện pháp can dự sâu, chỉ phù hợp khi các bên thực sự mong muốn, Hội đồng có đủ kinh nghiệm và khuôn khổ pháp lý áp dụng cho phép thực hiện một cách an toàn.
5. Chủ trì thảo luận dàn xếp không đồng nghĩa với làm hòa giải viên
Mức độ can dự sâu hơn nữa là Hội đồng Trọng tài hoặc Chủ tịch Hội đồng chủ trì một phiên thảo luận dàn xếp.
Theo Báo cáo ICC, phiên thảo luận có thể xem xét không chỉ sức mạnh pháp lý của các yêu cầu mà cả những yếu tố thương mại như:
- khả năng thanh toán;
- khả năng thi hành phán quyết;
- điều chỉnh hợp đồng;
- hoặc điều kiện để tiếp tục quan hệ kinh doanh.
Tuy nhiên, Báo cáo phân biệt rõ giữa chủ trì một phiên dàn xếp có sự tham dự của tất cả các bên và đóng vai trò hòa giải viên.
Trong hòa giải, hòa giải viên thường gặp riêng từng bên và tiếp nhận những thông tin không được chia sẻ cho phía còn lại. Nếu trọng tài viên thực hiện những cuộc gặp riêng như vậy rồi quay lại xét xử vụ việc, tính vô tư của Hội đồng có thể bị đặt dấu hỏi.
Khi chủ trì thảo luận dàn xếp, trọng tài viên vì vậy không nên:
- gặp riêng một bên;
- tiếp nhận thông tin mà bên kia không được biết;
- sử dụng những đề xuất hoặc nhượng bộ trong quá trình dàn xếp để quyết định vụ việc;
- hoặc gây sức ép buộc các bên phải đạt thỏa thuận.
Biện pháp này cũng chỉ nên được sử dụng khi các bên đồng ý rõ ràng và người chủ trì có đủ kỹ năng thực hiện an toàn, hiệu quả.
Hội đồng Trọng tài có thể tạo điều kiện để các bên đối thoại, nhưng không nên trở thành người nắm giữ những bí mật riêng của từng bên rồi tiếp tục xét xử chính tranh chấp đó.
Nếu quá trình dàn xếp cần gặp riêng, trao đổi bảo mật hoặc thảo luận sâu về lợi ích thương mại, lựa chọn an toàn hơn thường là sử dụng một hòa giải viên độc lập.
6. Một thang mức độ can dự thay vì một câu trả lời tuyệt đối
Từ Báo cáo ICC, có thể hình dung các biện pháp hỗ trợ dàn xếp theo một thang tăng dần:
| Mức độ | Biện pháp | Rủi ro tố tụng |
| 1 | Nhắc các bên rằng họ có thể thương lượng hoặc hòa giải | Thấp |
| 2 | Thiết kế lịch tố tụng có các thời điểm đánh giá lại khả năng dàn xếp | Thấp |
| 3 | Tổ chức hội nghị quản lý vụ việc giữa tiến trình | Thấp đến trung bình |
| 4 | Bố trí khoảng thời gian hòa giải với sự đồng thuận của các bên | Trung bình |
| 5 | Tách và quyết định trước một vấn đề có tính then chốt | Phụ thuộc từng vụ việc |
| 6 | Đưa ra nhận định sơ bộ | Cao |
| 7 | Chủ trì phiên thảo luận dàn xếp | Rất cao |
Thang này giúp tránh hai cách tiếp cận cực đoan. Cách thứ nhất là cho rằng Hội đồng chỉ được xét xử, tuyệt đối không nên đề cập đến khả năng dàn xếp. Cách thứ hai là mặc nhiên xem việc thúc đẩy hòa giải như một phần công việc của mọi trọng tài viên.
Trên thực tế, câu hỏi không chỉ là Hội đồng có hỗ trợ hay không, mà còn là:
- hỗ trợ bằng biện pháp nào;
- ở giai đoạn nào;
- trên cơ sở thẩm quyền nào;
- với mức độ đồng thuận ra sao;
- và bằng biện pháp bảo vệ nào.
Mức độ can dự càng cao, yêu cầu về sự đồng thuận có hiểu biết, năng lực của trọng tài viên và các bảo đảm tố tụng càng phải chặt chẽ.
7. Góc nhìn từ VTA
Không nên đặt trọng tài và hòa giải ở hai phía đối lập
Trong thực tiễn, doanh nghiệp đôi khi hiểu lựa chọn trọng tài là đã từ bỏ khả năng hòa giải. Hai phương thức này không nhất thiết loại trừ nhau.
Trọng tài có thể tạo ra cấu trúc, thời hạn và áp lực cần thiết để các bên đánh giá nghiêm túc tranh chấp. Hòa giải hoặc thương lượng lại có thể tạo ra những kết quả thương mại rộng hơn phạm vi phán quyết. Vấn đề không phải chọn một trong hai, mà là thiết kế mối quan hệ giữa chúng.
Cần phân biệt tạo điều kiện với trực tiếp hòa giải
Một Hội đồng hỏi các bên có muốn dành thời gian cho hòa giải không là một việc. Hội đồng đánh giá sơ bộ khả năng thắng kiện là một việc khác. Trọng tài viên gặp riêng từng bên để tìm phương án thỏa thuận lại là một vai trò khác nữa.
Nếu các hành vi này không được phân biệt rõ, việc hỗ trợ dàn xếp có thể vô tình làm phát sinh nghi ngờ về tính vô tư của Hội đồng.
Các trung tâm trọng tài và cộng đồng thực hành tại Việt Nam có thể xây dựng hướng dẫn rõ hơn về:
- những biện pháp Hội đồng có thể thực hiện trong hoạt động quản lý thông thường;
- những biện pháp cần sự đồng ý rõ ràng của các bên;
- và những hoạt động nên được giao cho một hòa giải viên độc lập.
Nên đưa câu hỏi về dàn xếp vào quản lý vụ việc
Một cách tiếp cận thận trọng là đưa khả năng thương lượng hoặc hòa giải thành một nội dung tiêu chuẩn tại hội nghị quản lý vụ việc.
Việc đặt câu hỏi không đồng nghĩa với ép buộc. Ngược lại, nó bình thường hóa dàn xếp như một lựa chọn quản trị tranh chấp, giúp một bên không phải chịu bất lợi tâm lý khi là người đề xuất đầu tiên. Câu hỏi này có thể được xem xét lại sau các mốc quan trọng, thay vì chỉ đặt ra một lần ở đầu vụ việc.
Cần xây dựng giao thức cho khoảng thời gian hòa giải
Thay vì chỉ ghi chung chung rằng các bên “có thể hòa giải”, một giao thức mẫu có thể hướng dẫn:
- cách khởi động hòa giải;
- thời điểm thích hợp;
- thời lượng dự kiến;
- thủ tục trọng tài có tiếp tục hay tạm dừng;
- lựa chọn hòa giải viên;
- bảo mật và việc sử dụng thông tin;
- cách xử lý khi hòa giải thành hoặc không thành;
- thẩm quyền ký thỏa thuận của đại diện các bên.
Cấu trúc rõ ràng giúp giảm chi phí thương lượng về chính thủ tục hòa giải sau khi tranh chấp đã phát sinh.
Nhận định sơ bộ cần được tiếp cận đặc biệt thận trọng
Đây có thể là công cụ hữu ích nhưng không nên được áp dụng như thông lệ mặc định. Trước khi thực hiện, Hội đồng và các bên cần xem xét ít nhất:
- pháp luật tại nơi trọng tài;
- quy tắc tố tụng áp dụng;
- nền tảng pháp lý và kỳ vọng của các bên;
- nguy cơ yêu cầu thay đổi trọng tài viên;
- nguy cơ phản đối công nhận hoặc thi hành phán quyết;
- nội dung và hình thức văn bản đồng thuận;
- khả năng Hội đồng tiếp tục xét xử với tư duy cởi mở.
Trong nhiều trường hợp, đánh giá trung lập sớm bởi một chuyên gia độc lập có thể đạt được mục tiêu tương tự mà ít đặt Hội đồng vào vị trí nhạy cảm hơn.
Thỏa thuận đạt được cần được chuyển hóa thành kết quả có thể thi hành
Khi các bên dàn xếp thành công, họ cần cân nhắc hình thức ghi nhận kết quả.
Theo Điều 33 Quy tắc Trọng tài ICC 2021, nếu các bên đạt được thỏa thuận sau khi hồ sơ đã được chuyển cho Hội đồng, thỏa thuận có thể được ghi nhận dưới hình thức phán quyết đồng thuận nếu các bên yêu cầu và Hội đồng chấp thuận.
Việc lựa chọn giữa hợp đồng dàn xếp, quyết định đình chỉ hay phán quyết đồng thuận cần được xem xét dựa trên:
- nội dung nghĩa vụ;
- nơi cần thi hành;
- yêu cầu bảo mật;
- nghĩa vụ thuế hoặc quản trị nội bộ;
- và khả năng một bên không tự nguyện thực hiện.
Dàn xếp không nên chỉ kết thúc tranh luận hiện tại; nó cần tạo ra một kết quả đủ rõ và đủ bền vững để hạn chế tranh chấp mới.
8. Mười câu hỏi thực hành trước khi hỗ trợ dàn xếp
Từ những phân tích của ICC, các bên và Hội đồng Trọng tài có thể cân nhắc mười câu hỏi sau:
- Các bên có thực sự muốn xem xét dàn xếp hay chỉ đang tuân theo một bước thủ tục?
- Người tham gia thảo luận có đủ thẩm quyền quyết định hay không?
- Đây có phải thời điểm các bên đã có đủ thông tin để đánh giá rủi ro?
- Hòa giải sẽ diễn ra song song hay cần tạm dừng một phần thủ tục trọng tài?
- Ai là người thích hợp hỗ trợ: Hội đồng, Chủ tịch Hội đồng hay một hòa giải viên độc lập?
- Biện pháp dự kiến có cần sự đồng ý rõ ràng bằng văn bản không?
- Hội đồng có thể tiếp nhận những thông tin nào và phải tránh những thông tin nào?
- Nội dung trao đổi dàn xếp sẽ được bảo mật và tách khỏi hồ sơ xét xử ra sao?
- Nếu dàn xếp không thành, Hội đồng có thể tiếp tục giải quyết vụ việc mà không làm phát sinh nghi ngờ hợp lý về tính vô tư không?
- Nếu dàn xếp thành, kết quả sẽ được ghi nhận và bảo đảm thi hành bằng hình thức nào?
Nếu những câu hỏi này chưa có câu trả lời rõ ràng, sự chủ động quá mức có thể tạo ra nhiều rủi ro hơn giá trị.
Kết luận
Đóng góp quan trọng của Báo cáo ICC không phải là biến trọng tài viên thành hòa giải viên. Báo cáo cho thấy giữa việc hoàn toàn đứng ngoài và trực tiếp tham gia thương lượng tồn tại nhiều cấp độ hỗ trợ khác nhau.
Hội đồng Trọng tài có thể thiết kế một quy trình hiệu quả, tạo ra những thời điểm thích hợp để các bên đánh giá lại tranh chấp, nhắc đến khả năng hòa giải và – trong những điều kiện chặt chẽ – tham gia sâu hơn vào quá trình tìm kiếm giải pháp.
Nhưng quyền quyết định có dàn xếp hay không, dàn xếp vào thời điểm nào và với nội dung gì vẫn thuộc về các bên.
Một thủ tục trọng tài tốt không nhất thiết là thủ tục luôn đi đến phán quyết. Đó là thủ tục giúp các bên đi đến kết quả phù hợp nhất – bằng phán quyết khi cần thiết, hoặc bằng thỏa thuận khi vẫn còn khả năng tự quyết định tương lai của mình.
Tài liệu nguồn
International Chamber of Commerce, ICC Commission on Arbitration and ADR, Facilitating Settlement in International Arbitration, 2023. https://iccwbo.org/news-publications/arbitration-adr-rules-and-tools/facilitating-settlement-in-international-arbitration/
International Chamber of Commerce, ICC Arbitration Rules 2021, Điều 22, Điều 24, Điều 33 và Phụ lục IV. https://iccwbo.org/dispute-resolution/dispute-resolution-services/arbitration/rules-procedure/2021-arbitration-rules/
Lưu ý về bài viết
Bài viết thuộc chuyên mục Góc nhìn từ các tổ chức, được tổng hợp và bình luận có chọn lọc từ Facilitating Settlement in International Arbitration, do Ủy ban Trọng tài và ADR của Phòng Thương mại Quốc tế công bố năm 2023, cùng các quy định liên quan trong Quy tắc Trọng tài ICC.
Bài viết không phải bản dịch chính thức của ICC và không thể hiện quan điểm chính thức của ICC. Phần “Góc nhìn từ VTA” là những gợi mở biên tập dành cho thảo luận và thực hành tại Việt Nam, không phải tư vấn pháp lý.
